નૌકાદળ માટે દરેક જગ્યાએ 26 રાફેલ ફાઇટર એરક્રાફ્ટની ચર્ચા છે, પરંતુ આ ડીલમાં સૌથી મોટો ગેમ ચેન્જર ત્રણ સ્કોર્પિન ક્લાસ સબમરીનની ખરીદી છે જેના માટે પ્રારંભિક મંજૂરી આપવામાં આવી છે. પીએમ મોદીની ફ્રાન્સની મુલાકાતને સૌથી જૂના વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર સાથેના સંબંધોને ગાઢ અને મજબૂત કરવાના પગલા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

પીએમ મોદીની મુલાકાત દરમિયાન, ફ્રેન્ચ નેવલ ગ્રૂપ સાથે મળીને ભારતના મઝાગોન ડોક શિપબિલ્ડર્સમાં 26 ડસોલ્ટ એવિએશન રાફેલ ફાઇટર જેટની ખરીદી અને ત્રણ સ્કોર્પિન-ક્લાસ સબમરીનના નિર્માણ પર સોદો થશે. તે ભારતની નૌકાદળને વિશ્વની શ્રેષ્ઠમાંની એક બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

ફ્રાન્સ સાથેનો આ સોદો પ્રોજેક્ટ 75નો ભાગ છે. પ્રોજેક્ટ-75 P-75(I) પ્રોગ્રામ તરીકે પણ ઓળખાય છે. તેનો હેતુ ભારતીય નૌકાદળ માટે ડીઝલ-ઇલેક્ટ્રિક સબમરીન ખરીદવાનો અને ભારતના કાફલામાં સબમરીનની સંખ્યા અને તાકાત વધારવાનો છે.

Australia is a rich country making sub-par decisions - The Australia  Institute

ચીનની સરખામણીમાં ભારત પાસે કેટલી સબમરીન છે? શું ભારતીય નૌકાદળને ખરેખર સબમરીનની જરૂર છે?

વિશ્વમાં સૌથી વધુ સબમરીન અમેરિકા પાસે છે. વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી દેશ અમેરિકા પાસે કુલ 68 પરમાણુ સબમરીન છે. તેની સરખામણીમાં ચીન પાસે પરમાણુ શક્તિથી સજ્જ 10 સબમરીન ઉપરાંત 50 શક્તિશાળી સબમરીન છે. તે જ સમયે, ભારત પાસે હાલમાં 17 સબમરીન છે - INS અરિહંત (સ્વદેશી બનાવટ પરમાણુ સંચાલિત બેલિસ્ટિક મિસાઈલ સબમરીન) અને 16 ડીઝલ-ઈલેક્ટ્રિક સબમરીન. તે પાણી, જમીન અને આકાશમાં મારવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. પરંતુ જો સંખ્યાની વાત કરીએ તો ચીનની સરખામણીમાં ભારત પાસે બહુ ઓછી સબમરીન છે. જો ફ્રાન્સ સાથે ભારતનો આ સોદો સફળ થશે તો નૌકાદળ માટે ડીઝલથી ચાલતી ત્રણ નવી સબમરીન આવવાથી દરિયાઈ સરહદની નજીક સબમરીનની અછત પૂર્ણ થશે.

હિંદ મહાસાગરની શ્રેણીમાં અમારી તાકાત વધુ વધશે કારણ કે ચીન તેની પરમાણુ સબમરીનને હિંદ મહાસાગર વિસ્તારમાં એન્ટી-પાયરસી કામગીરી માટે અથવા કોઈ નવા બહાને અથવા અન્ય બહાને ભારતની જાસૂસી માટે તૈનાત કરશે. આ સબમરીન ચીનની આક્રમકતાને રોકવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

Industry leaders fear shortfall in nuclear subs workers | Shepparton News

શું ભારતની કેટલીક સબમરીન જૂની થઈ ગઈ છે?

ભારતીય નૌકાદળની એટેક સબમરીનનો કાફલો 1980ના દાયકામાં 21થી ઘટીને હાલમાં માત્ર 16 પર આવી ગયો છે. તેમાંથી માત્ર આઠ જ ગમે ત્યારે યુદ્ધ માટે તૈયાર છે. કાફલામાંની બાકીની સબમરીન 30 વર્ષ જૂની છે, જે કોઈપણ રીતે ભારતની દરિયાઈ શક્તિને નબળી પાડે છે. આવી સ્થિતિમાં, આ ભારત-ફ્રાન્સની ડીલ ભારતીય નૌકાદળ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હશે.

ભારતની પાસે

ભારત પાસે માત્ર એક પરમાણુ સબમરીન છે જ્યારે દુશ્મન ચીન પાસે 10 પરમાણુ સબમરીન છે. ભારતે 1960ના દાયકાની શરૂઆતમાં પરમાણુ સંચાલિત સબમરીનની સંભાવના અંગે ચર્ચા કરી હતી. પરંતુ 1983 સુધી તેના એડવાન્સ ટેક્નોલોજી વેસલ (એટીવી) સબમરીન પ્રોગ્રામનો વિકાસ શરૂ કર્યો ન હતો. ભારતે ઐતિહાસિક રીતે જર્મની, ફ્રાન્સ અને રશિયા પાસેથી સબમરીન આયાત કરી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત પાસે પરમાણુ સબમરીન છે. આ ભારતીય સબમરીનનું નામ INS અરિહંત છે. પરંતુ અહીં પ્રશ્ન એ પણ છે કે પાછલી સરકારોએ પાછલા વર્ષોમાં સબમરીનનું મહત્વ કેમ ઓછું આંક્યું!!

હવે આવી સ્થિતિમાં એ સમજવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે ભારતીય નૌકાદળની પાણીની અંદર ક્ષમતા વધારવાની તાતી જરૂર છે. કારણ કે ચીનની નૌકાદળ પાસે ભારતની સરખામણીમાં અનેક ગણી વધુ સબમરીન છે અને તે ભારતનો સૌથી મોટો દુશ્મન પણ છે. પરમાણુ સબમરીન ઇન્ડો-પેસિફિક શક્તિ સંતુલનમાં ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવશે.

You Might Also Like